Skip to main content

اخبار روز

Go Search
صفحه نخست
خبرونه
تحليل ها و پيام ها
آثار علمی و تحقیقی (حبیبه)
مرکز دیجیتال سازی کتب
قاموس کبیر افغانستان
  

Besucherzaehler

افغان جرمن آنلاین > اخبار روز آدرس ایمیل ما: news@afghan-german.de

 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
با تایید رهایی زندانیان طالبان از سوی لویه جرگه، مذاکرات بین‌الافغانی تا 'سه روز' دیگر شروع می‌شود
منبع : بی بی سی             تاریخ: 8/8/2020

لویه جرگه مشورتی به منظور بحث روی رهایی زندانیان گروه طالبان روز جمعه ۱۷ اسد

 در کابل برگزار شد. محمد اشرف غنی رئیس جمهوری افغانستان در این جرگه گفت که گروه طالبان متعهد شده است که در صورت رهایی زندانیان این گروه، تا سه روز دیگر مذاکرات بین‌الافغانی را آغاز کنند.

محمد اشرف غنی به حاضرین در تالار گفت که بحث آنها دشوار خواهد بود، ولی او باور دارد که
لویه جرگه تصمیم درست خواهد گرفت.

در این لویه جرگه حدود ۳۲۰۰ تن از جمله ۷۰۰ زن، از سراسر افغانستان شرکت دارند. ریاست لویه جرگه را عبدالله عبدالله، رئیس عالی شورای مصالحه به عهده دارد.

این جرگه بنا به فراخوان محمداشرف غنی، رئیس جمهور افغانستان برگزار شده و در دو روز روی آزادی زندانیان گروه طالبان بحث خواهد کرد.

برگزاری لویه جرگه از سوی رئیس ولسی جرگه خلاف قانون خوانده شده بود، اما روز گذشته نمایندگان حکومت در جلسه روئسای کمیسیون‌های پارلمان به سوالات نمایندگان پاسخ داده و پس از آن هیات اداری پارلمان اعلام کرد که "اختلاف رفع شده" و اکثریت نمایندگان در جرگه شرکت خواهند کرد.

گروه طالبان در عکس العمل به برگزاری لویه جرگه با نشر اعلامیه گفته است که "طلبیدن جرگه برای چنین موضوع کوچک و عادی، و آن هم در چنین فرصت حساس و کوتاه، چیزی است که مردم از پیش می دانستند که هدف آن رهایی ۴۰۰ تن زندانیان نه، بلکه هوس تمدید قدرت نامشروع، گسترش جنگ، جلوگیری از صلح و تخریب پروسه(روند) مذاکرات بین الافغانی است."

مایک پمپئو، وزیر خارجه امریکا از برگزاری لویه جرگه استقبال کرده و گفته که شرکت کنندگان لویه جرگه "آخرین موانع برای آغاز گفتگوهای بین‌الافغانی" را بر می‌دارند.

او افزوده که "ما می‌دانیم که آنها در مورد آزادی سریع زندانیان باقیمانده در فهرست طالبان، آخرین مانع برای آغاز مذاکرات بین الافغانی، تصمیم می‌گیرند. طالبان تعهد کرده‌اند که پس از آزادی به موقع این زندانیان، با تیم ملی که نمایانگر قوت و تنوع جمهوری اسلامی افغانستان است وارد مذاکره خواهند شد."

۴۰۰ زندانی و مشکل مذاکرات بین‌الافغانی

محمد اشرف غنی، روز (جمعه ۱۰ اسد) در جریان سخنرانی‌اش به مناسبت عید قربان در ارگ اعلام کرده بود که رهایی ۴۰۰ زندانی گروه طالبان که فهرست آنها قبلا به دولت سپرده شده، در صلاحیت او نیست و در مورد آنها، لویه جرگه باید تصمیم بگیرد. لویه جرگه امروز، به همین منظور فراخوانده شد.

رهایی پنج هزار زندانی طالبان در مقابل آزادی یک هزار زندانی دولت از نزد این گروه، بخشی از توافقنامه صلح امریکا با طالبان است که به تاریخ دهم حوت سال گذشته امضا شد.

پیش از این دولت افغانستان اعلام کرده بود که ۵۹۲ زندانی گروه طالبان را به دلیل داشتن "اتهام‌های سنگین" رها نمی‌کند و از گروه طالبان خواسته است تا فهرست جدیدی از زندانیان خود را به دولت افغانستان بدهد.

اما گروه طالبان بر رهایی تمامی افرادی اصرار کرد که فهرست آن‌ها از قبل به دولت افغانستان داده شده است. این گروه تاکید کرده تا زمانی که تمامی زندانیان آن‌ها رها نشوند، مذاکرات بین‌الافغانی آغاز نمی‌شود.

عکس العمل‌ها به برگزاری لویه جرگه

صلاح‌الدین ربانی، رهبر حزب جمعیت اسلامی در صفحه رسمی فیسبوک‌اش برگزاری لویه جرگه را "نمایشی" خوانده و آنرا در حضور نهادهای قانونمند مردمی، کار خلاف قانون عنوان کرده است.

این در حالی است که عطا محمد نور، رئیس اجرای جمعیت اسلامی از برگزاری لویه جرگه حمایت کرده است.

مارشال عبدالرشید دوستم،رهبر جنبش ملی افغانستان از برگزاری لویه جرگه استقبال کرده و در ادامه گفته است"هر چند ۴۶۰۰ زندانی بدون مشورت با مردم رها گردیده اند"، اما او امیدوار است که اعضای لویه جرگه در مورد رهایی ۴۰۰ تن، نظر مساعد ارائه دهند.

اما نهادهای حقوق بشر و سازمان عفو بین‌الملل ابراز نگرانی کرده اند. سازمان عفو بین‌الملل گفته که در روند صلح افغانستان باید قربانیان مورد توجه قرار گیرند و کمیسیون حقوق بشر افغانستان خواستار شفافیت، توجه به حقوق قربانیان و ضمانت‌ها برای عدم آسیب دوباره زندانیان رها شده به غیرنظامیان شده است.

امرالله صالح، معاون اول رئیس جمهوری برگزاری لویه جرگه از سوی
 رئیس جمهوری را اقدام "شجاعانه" عنوان کرد.

شماری از مردم هم برگزاری لویه جرگه را در حالی که بحران ویروس کرونا دامنگیر افغانستان است، اتلاف وقت و پول می‌دانند. بودجه ۳۳۰ میلیون افغانی (حدود ۴.۳ میلیون دالر)، مورد انتقاد بسیاری از کابران شبکه‌های اجتماعی قرار گرفته است.

امرالله صالح، معاون اول رئیس جمهور غنی در واکنش به انتقادها در مورد بودجه برگزاری لویه جرگه در صفحه فیسبوک‌اش نوشته که آقای غنی فردا (امروز جمعه ۱۷ اسد) دلیل این اقدام "بزرگ و شجاعانه" را با وضاحت شرح خواهد داد.

آقای صالح در ادامه نوشت: من منتظر بودم انتقاد بر ارقام نجومی دیگر صورت بگیرد. به گفته معاون اول رئیس جمهوری دولت افغانستان سالانه ۴ هزار و ۲۰۰ میلیون افغانی را صرف حفاظت و تامین امنیت رجال برجسته می‌کند که به گفته او شماری از این رجال بیشتر از نصف وقت خود را در "تضعیف نظام" به مصرف می‌رسانند.

نماینده مجلس پس از اعتراض مورد خشونت قرار گرفت

بلقیس روشن، نماینده مجلس، در جریان سخنرانی محمد اشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان در آغاز لویه جرگه، اعتراض کرد و گفت؛ "باج‌دهی به طالبان وحشی خیانت ملی" است.

آقای غنی در پاسخ به خانم روشن گفت که او باج‌ده نیست و خانم روشن باید همکاران خود در لویه جرگه را قناعت دهد، تصمیم از اعضای لویه جرگه خواهد بود.

تصاویر نشان می‌دهد که خانم روشن در حال خروج از تالار است، و خانمی به سرعت او را تعقیب کرده و به شدت به زمین پرتش می‌کند. تا هنوز هویت زنی که خانم روشن را پرت کرده، مشخص نشده است.

 

 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
ټاکل شوې د اسد په ۲۰ مه بین الافغاني مذاکرات پیل شي
منبع : تاند             تاریخ: 8/8/2020

د مشورتي لویې جرګې د کاري کمېټو د یوې پوښتنپاڼې په اساس احتمال شته چې د اسد میاشتې په ۲۰ نېټه د حکومت او طالبانو تر منځ د سولې خبرې اترې پیل شي.

مشورتي لویې جرګې د درې زره او ۲۰۰ کسانو په حضور کې پرون جمعه د اسد په ۱۷ کار پیل کړ.

د پلان له مخې دا جرګه به تر سبا شنبې د اسد تر ۱۸ دوام وکړي.

د لویې جرګې کمیسیون د جرګې غړو ته  په جلا جلا کمیټو کې د بحث لپاره دوه پوښتنې مطرح کړې، تر څو د هغو په باره کې له یو بل سره بحث او خبرې وکړي، چې د یوې پرېکړې په چوکاټ کې به حکومت ته وړاندې شي.

د مشورتي لویې جرګې د کاري کمېټو یوه پوښتنه پاڼه چې رسنیو ته رسېدلې

لومړۍ پوښتنه دوه برخې لري چې د ۴۰۰ طالب زندانیانو د جنجالي موضوع اړوند ده.

ولسمشر غني ددې جرګې په پرانیست غونډه کې وویل، چې د دغو زندانیانو د خلاصون صلاحیت نه لري او مشورتي لویه جرګه به د هغوی د خوشې کېدو په هکله تصمیم نیسي.

د لومړۍ پوښتنې په اوله برخه کې راغلي: «بندیان دې خوشې شي او د هغه په مقابل کې دې د ملي او بین المللي ضمانتونو پر بنسټ بین الافغاني مذاکرات پیل، دوامداره اوربند دې ټینګ او د تلپاتې سولې زمینه دې برابره شي.»

د لومړۍ پوښتنې په دویمه برخه کې راغلي: «د زندانیانو د نه خوشې کولو په صورت کې جنګ، تاوتریخوالی او اوسنی وضیعیت ادامه پیداکوي.»

د سولې مشورتي لویې جرګې له غړو غوښتل شوي چې په دې برخه کې دې د یو انتخاب په اړه تصمیم ونیسي.

دویمه پوښتنه: «د لومړۍ پوښتنې په باب د مشورو نهايي کولو ته په پام چې د افغانستان د اسلامي جمهوریت او طالبانو د ډلې تر منځ مذاکرات پیل شي؛ د افغانستان اسلامي جمهوریت مذاکره کوونکي پلاوي ته د لویې د غړو مشوره څه ده او د مذاکراتو له پایلو څخه ستاسې تمې څه دي؟»

دغه دوه پوښتنې د لویې جرګې د جوړېدونکي کمیسیون له خوا د جرګې غړو ته د بحث او پرېکړې کولو لپاره وړاندې شوي دي.

ټاکل شوې ددې پوښتنو پایلې سبا د جرګې په پای کې اعلان شي.

د امریکا حکومت د بین الافغاني مذاکراتو د پیل لپاره ددې جرګې شروع کېدل یو تاریخي اقدام وباله او ګډونوال یې وستایل.

ولسمشر غني وايي باور لري چې د مشورتي لویې جرګې غړي به د ۴۰۰ طالب زندانیانو د خلاصون په اړه درست تصمیم ونیسي.

تر دې وړاندې طالبانو ګواښ کړی وو که پاتې بندیان یې خوشې نه شي تاوتریخوالی به نور هم زیات کړي.

له بل اړخه طالبانو ژمنه کړې چې د بندیانو تر خوشې کېدو درې ورځې وروسته به د حکومت له مذاکراتي ټیم سره په مستقیم ډول خبرو ته کیني.

طالبانو د لویې جرګې دایرېدل یو غیر قانوني کار بللی دی.

 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
پومپیو: جرگه مشورتی فرصت تاریخی برای آغاز گفتگوهای میان افغانان است
منبع : تلویزیون آریانا             تاریخ: 8/8/2020

ایالات متحده امریکا جرگه مشورتی را یک فرصت تاریخی برای آغاز گفتگو های میان افغانان می داند.

مایک پومپیو وزیر امور خارجه امریکا میگوید که تنها مانع برای آغاز مذاکرات میان افغانان رهایی زندانیان باقی طالبان است.

آقای پامیپو در بیانیه ای گفته است که طالبان تعهد کرده اند که در صورت آغاز مذاکرات میان افغانان خشونت ها را کاهش دهند.

مایک پومپیو وزیر خارجه امریکا میگوید: ایالات متحده از رئیس جمهور غنی، داکتر عبدالله عبد الله رییس شورای مصالحه ملی و دیگر رهبران افغان به شمول اشتراک کنندگان لویه جرگه می خواهد که از فرصت تاریخی پیش آمده در جهت منفعت مردم برای رسیدن به صلح استفاده کرده و برای آوردن ثبات منطقوی و امنیت جهانی کمک کنند.”

در همین حال زلمی خلیلزاد فرستاده خاص امریکا برای صلح افغانستان امیدوار است که نتیجه مثبت جرگه مشورتی راه را بسوی گفتگو های میان افغانان باز کند.

آقای خلیلزاد در صفحه تویترش نگاشته است: “این یک فرصت تاریخی برای از میان برداشتن آخرین موانع برای آغاز مستقیم گفتگوهای صلح است. برایند مثبت آن به معنی کاهش خشونت است و افغانان بلافاصله در میز مذاکره جمع خواهند شد.”

ناتو هم جرگه مشورتی را برای رسیدن به صلح یک فرصت تاریخی گفته و امید واری کرده است که این جرگه بتواند در تقویت اجماع ملی برای رسیدن به صلح موثر واقع شود.

استیفانو پونتیکورو سفیر ملکی ناتو گفته است:” لویه جرگه یک فرصت خوب برای بحث در مورد روند صلح افغان ها است، از جمله رهایی زندانیان و این جرگه اجازه می دهد تا گفتگوهای میان افغانان آغاز شود. من امیدوارم که شرکت کنندگان در نشست های شان رویکرد ملی را از بهر تقویت صلح در نظر بگیرند. “

جرگه مشورتی  برای تصمیم گیری روی رهایی ۴۰۰ زندانی طالب برای سه تا ۵ روز برگزار شده است. به باور حقوق دانان جرگه صلاحیت بخشیدن این زندانیان را ندارد و باید راه قانونی دنبال شود.

 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
د طالبانو ملاتړي هېوادونه بايد د آزادو شويو بنديانو ضمانت وکړي
منبع : باختر             تاریخ: 8/8/2020
د سولې مشورتي لويې جرګې يو شمېر ګډونوال ټينګار کوي؛ د طالبانو د ٤٠٠ بنديانو د خوشي کولو په بدل کې چې ويل کېږي خطرناک مجرمان دي؛ نړيواله ټولنه  په خاصه توګه د طالبانو ملاتړي هېوادونه بايد ضمانت وکړي.
د باختر آژانس د خبر له مخې؛ مشورتي لويې جرګې نن په کابل کې د هېواد له ٣٤ ولايتونو څخه د٣٢٠٠ استازو په ګډون خپل کار پيل کړ.
د طالبانو د ٤٠٠ بنديانو د خوشي کېدو مسئله چې دولت هغوی خطرناک مجرمين بولي؛ په مشورتي لويه جرګه کې به د بحث اساسي مسئله وي.
تراوسه د طالبانو څه ناڅه ٥٠٠٠ بنديان خوشي شوي دي، خو طالبانو د بین الافغاني  خبرو پيل، د دوى د٤٠٠ پاتي بنديانو په خوشي کېدو پورې اړوند بللى دى.
جمهوررييس د لويې جرګې په رابللو، هلې ځلې کوي د بنديانو د خوشي کولو پړه د خلکو په غاړه واچوي او د هغوى مشوري واخلي.
د دغې لويې جرګې يوشمېر غړي وايي چې دا حق العبدي مسئله ده او لويه جرګه باید  د هغې په اړه تصميم ونيسي.
خو د هرات د ولايتي شورا يوه غړې نرګس رضايي چې د مشورتي لويې په کار کې د ګډون په موخه کابل ته راغلې ده؛ وايي: هغه بنديان چې طالبان د هغو پر خوشي کولو ټينګار کوي؛ خطرناکه مجرمان دي، هېڅ تضمين نشته چې دغه جنايتکاران له آزادېدو وروسته خپل شوم تاريخ ته ونه ګرځي. هغوى عادي خلک نه دي، د هغوى آزادېدل  په هېواد کې به امنيتي وضعيت لا پسې پيچلى کړي، آن د سولې بهير به هم اغېزمن کړي.
مېرمن رضايي زیاته کړه چې د دغو بنديانو د خوشي کولو په بدل کې بايد نړيواله ټولنه په خاصه توګه د طالبانو ملاتړي هېوادونه ضمانت ورکړي چې آزاد شوي کسان  په تروريستي فعاليتونو لاس نه پورې کوي او د جګړې ډګر ته نه ستنېږي.
د کندز مدني فعاله ملالۍ سید او د مشورتي لويې جرګې يوه ګډونواله هم له مېرمن نرګس رضايي سره ورته نظر لري او د طالبانو له ملاتړو هېوادونو څخه د ضمانت پر اخيستو ټينګار کوي.
خو د قندهار د يوه ښوونځي  ښوونکې او په مشورتي لويه جرګه کې ګډونواله آمنه احمدزۍ وايي چې دولت ٥٠٠٠ زندانيان يې خوشي کړل، هغوى هم خطرناکه افراد وو، دا ٤٠٠ نور بنديان دې هم خوشي شي چې د سولې خبرې اترې پيل شي.
سره له دې چې يو شمېر ګډونوال په مشورتي لويه جرګه کې د بحث وړ مسايلو په اړه څرګند نظر لري، په مشورتي لويه جرګه کې داسې ګډونوال هم شته چې اصلا د اجندا او خبرو او پر بحث وړ مسايلو هېڅ خبر نه دي او خالي ذهنه دي.
خو يوه مېرمن چې له مرکزي ولايتونو څخه ده او او د خپل نامه له اخيستو يې ډډه وکړه؛ وايي چې طالبانو زما يو زوى وواژه، بل يې ړوند کړ او درېيم يې ټپي کړ؛ زه په داسې حال کې هغوی بخښم چې هغوى خپلې وسلې پرځمکه کېږدي او له خلکو سره سوله وکړي.
ټاکل شوې ده د لويې جرګې کار چې په کې ٣٢٠٠ تنه ګډون لري،  د پنځوسو کاري کمېټو په جوړولو سره، په کابل کې د درېیو ورځو لپاره دوام ومومي.
 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
بیانیۀ محمد اشرف غنی رئیس جمهوری اسلامی افغانستان در لویه جرگۀ مشورتی صلح
منبع : باختر             تاریخ: 8/8/2020

تالار  لویه جرگه

بسم الله الرحمن الرحیم

له هر څه اول، د لویې جرګې د دغه لوی چتر لاندې د افغانستان د ۳۴ ولایتونو څخه د ولس د مختلفو اقشارو استازو ته چې د هېواد له ډېرو لرو ولایتونو، ښارونو، بانډو او ولسوالیو څخه مو تشریف راوړی دی، ټولو ته د بشریت د ستر لارښود دا تحفه در وړاندې کوم.

السلام علیکم و رحمت الله و برکاته

له هرې خور، ورور او فرد فرد څخه مننه کوم.  له فضلیتماب پروفیسور سیاف څخه د زړه له کومې مننه کوم. جناب استاد! تاسو د وطن یو بنسټ یاست، خدای مو همېشه لره او انشاالله و تعالی موږ به وینه ختمه کړو. داوطن به بیا سمسور شي. اصلي جوړښت بندونه نه دي، اصلي جوړښت زړونه دي. راشئ چې زړونه سره یو کړو او دا وطن بیا اباد کړو

از برادر گرامی جناب داکتر صاحب عبدالله ابراز امتنان می کنم که شانه دادند و در این وجیبه ملی باهم پهلو در پهلو و مستقیم درخدمت مردم افغانستان قرار گرفتند، د هر یوه یادونه، نه کوم، کسی از پیشم نماند و باز خفه نشود. نو همدا رسم به وکړو چې له ټولو نه مننه وکړو، سمه ده!

لویه جرگه ده خوش کیلیپلر

همه خوش آمدید!

ډېر ښه راغلاست

مانند همیشه به روح شهدای نظامی و ملکی ما اتحاف دعا می نمایم. به خانواده های پر افتخار نیروهای امنیتی و دفاعی ما ابراز همدردی می نمایم. به مجروحین نیروهای دفاعی و امنیتی ما بازهم تعهد می سپارم که دولت از هیچ سعی و تلاش در بهبود صحت و تداوی آنها دریغ نخواهد کرد. از فرد فرد سرباز و صاحب منصب و منسوب نظامی – پولیس و استخباراتی کشور ابراز قدردانی و تشکر می نمایم. این نهادها گل‌های سرسبد جامعه ما اند. همچنان به روح تمام شهدای کرونا خاصتاً به نمایندگی برادر عزیزم صالح صاحب و دانش صاحب، به روح غضنفر شهید دعا می کنم، امید است که همه از کرونا مصئون باشید.

اگر شرایط خاص نمی بود، این جلسه پر افتخار را ما در این شرایط کرونا دایر نمی کردیم، اما تنها وقار ملت است، عزت ملت است و شما بهترین نماینده های ملت هستید. همه سر تان افتخار می کند و از حضور تان.

جای بسا افتخار است که خداوند توفیق نصیب کرد تا در این لحظه مهم که نیاز به اتخاذ تصامیم بزرگ است به ملت مراجعه نماییم و این مراجعۀ ما را ملت عظیم افغانستان  با جبین گشاده لبیک گفت و حمایت گردید.

از یک یک تان که از دورترین نقاط افغانستان تشریف آوردید و از زن های قهرمان افغانستان که امروز اینجا حضور دارند و با محرم های خود تشریف آوردند باز هم ابراز امتنان می کنم.

 لویه جرگه سنت شیرین و دیرینه است که به عنوان یک نهاد و بنیاد مردمی به کشور جهت و مسیر توام با خیر و مصلحت ملی ایجاد کرده است. لویه جرگه جاییست که در آن مردم در فضای همدلی و فارغ از هرنوع قید و قیود حرف دل شان را تبادله کرده و فیصلۀ را به نظام تقدیم می نمایند.

حضور برجسته زنان افغانستان هم در شورای ملی، هم در تمام نهادها که امروز که فیصدی شان به 30 فیصد رسیده و هم در لویه جرگه مشورتی به رونق جرگه می افزاید.

جرگه اعتبار اخلاقی دارد، جرگه ممثل اراده ملی و اجماع ملی مردم افغانستان است. این عنعنه در سال های اخیر مخصوصا جهت تعیین کرده و در مشوره جرگه و تطبیق آن همیشه خیر و فلاح بوده، من بازهم از حضور گرم تان از صمیم قلب استقبال می کنم و از هیئت اداری لویه جرگه ابراز امتنان که در وقت بسیار کم، کارهای بزرگ را انجام داد.

یقین دارم که از طریق رسانه‌ها و مشورت‌ها در جریان قرار گرفته اید که در روزهای عید با راه اندازی دپلوماسی عیدی صحبت‌های مهم و اساسی با رهبران منطقه داشتم. با جلالتمابان رجب طیب اردغان رییس جمهور ترکیه، الهام علی یوف رییس جمهور آذربایجان، محمد حسن روحانی رییس جمهور اسلامی ایران، قربانقلی بردی محمدوف رییس جمهور ترکمنستان، شوکت میرضیایوف رییس جمهور ازبکستان، عمران خان صدراعظم پاکستان و نرندرا مودی صدر اعظم هندوستان صحبت‌های مفصل داشتم. محور این صحبت‌ها تقویت روابط دوجانبه و چندین جانبۀ ما بود.

همه این‌ها از روند صلح به رهبری و مالکیت مردم افغانستان حمایت می کنند. جمهوریت نظامی است که در آن همه جای می گیرند و اجماع منطقه روی جمهوریت است و این اجماع را برای شما تبریک می گویم.

در عین حال که رویای ما که باید افغانستان دوباره به حیث چهارراه وصل منطقه بدل شود، در رویا باقی نماند. مژده می دهم برایتان که امسال کار تاپی در افغانستان شروع می شود، تمام موانع رفع شده است.

همچنین انتقال برق از ترکمنستان، انتقال شبکه فایبر نوری و شروع خط آهن از تورغوندی به هرات به شدت زیر کار است. همچنین شاهد افتتاح خط هرات- خواف خواهیم شد. از اوزبیکستان خط انتقال یک هزار میگاوات برق با قیمت ثابت پنج سنت برای 10 سال نهایی شد، کار به زودی ممکنه شورع می شود. هم راه لاجور به روی ما باز شده، هم راه چین و هم راه روسیه، بازشدن این راه ها را برای تان تبریک می گویم.

همچنین بند شاه توت که منتظرش بودیم، آب آشامیدنی و آب حیاتی مردم کابل را تامین خواهد کرد، درحالت نهایی شدن از سوی کشور دوست ما هندوستان است. این پروژه های بزرگ ضرورت بر صلح پایدار دارد.

اول به زړونه جوړوو، مګر څنګ کې به یې کورونه هم جوړوو او ځان به له احتیاجه باسو. ما یک کشور نهایت غنی هستیم، منتها فاجعه ما این است که زیاترین مردم ما در فقر زندگی می کنند. از این جهت گفتمان اساسی ما همراه منطقه و جهان سر تبدیل کردن منابع پنهان ما به ثروت ها و سرمایه های آشکار است و امروز فضل خداوند همه می فهمیم که چه داریم. یک نکته دیگر هم از موهبت ذات الهی تشکر می کنیم.

منابع طبیعی افغانستان نهایت به صورت عادلانه بین ولایت های افغانستان و زون های افغانستان تقسیم شده است. یو وارې چې وګورئ دا د ملي یووالي تهداب دی. هیچ نقطه افغانستان بدون منابع طبیعی نیست و همه این منابع طبیعی لازم و ملزوم یکدیگر هستند و خوشبختی زیادتر این است که 10تا از فقیرترین ولایات افغانستان زیادترین ثروت های طبیعی افغانستان را دارند. دا به انشاالله و تعالی بیا موږ ټول سره ونښلوي.

 سیاست ما، سیاست معقول و با مفهوم جمهوریت نشان میدهد که ما عمق استراتیژیک برای هیچ آزمند و حلقه حریص در منطقه نخواهیم بود، بلکه دوست استراتیژیک همه خواهیم بود و این دوستی در محور منافع مشترک، و قابل فهم و احترام متقابل بدون کم و کاست خواهد بود  .

ما می خواهیم زیادترین دوست ها را داشته باشیم و در مشکلات بین دوستان، طرف نباشیم. از خاک افغانستان مقابل هیچ همسایه هیچگونه سوء استفاده نخواهد شد و عین همین تقاضا را داریم که از طرف همسایه های ما، اقتدار ملی ما، عزت واعتبار ما مورد احترام متقابل قرار گیرد.   

ما دنبال دوستان فراوان استیم و هیچ نیت دشمن سازی و دشمن تراشی نداریم. من فخر میکنم که پس از دوره استالین که مرزهای تجارتی ما با دیوارهای فولادی بسته شد، امروز آسیای میانه به نزدیکترین دوستان افغانستان تبدیل شده اند و رشته‌های کهن فرهنگی، اقتصادی و تاریخی ما در حال تازه شدن و گسترش است.

جا دارد از موقف بسیار اصولی متحدین فرا منطقه‌یی ما نیز سپاس نمایم  و از حمایت آنها از برنامه صلح در افغانستان ابراز قدردانی و امتنان نمایم. علاوه بر دوستان منطقه یی ما جامعه اروپا، جاپان، کانادا، آسترالیا، کشورهای سکندنویا و هندوستان که متحدین اساسی افغانستان هستند و وعده کرده اند که درازمدت همراه ما کار می کنند. جهان اسلام برایتان واضح است که مناسبات ما روز به روز  تحکیم می یابد.

روابط ما با ایالات متحده امریکا همچنان روابط بنیادی و تهدابی است. از تلاش‌های دولت ایالات متحده امریکا بخاطر اعاده صلح و دستیابی به راه حل سیاسی، قدردانی و امتنان می نماییم.

زه د لویې جرګې په هکله د امریکا متحدو ایالتونو له نننۍ اعلامیې څخه هرکلی کوم چې په هغه کې د افغانستان د راتلونکي لپاره د مطلوب هدف، د سولې د تامین، اقتصادي پرمختګ او زموږ د اوسنۍ ټولنې له ارزښتونو څخه ملاتړ اعلان شوی او د دې اعلامیې پښتو او دري نسخې تاسو ته وېشل شوې دي.

  مهم است که چیزی را که برای ما گفته بودند، به رهبری نظام گفته بودند، امروز امریکا به صورت آشکار به تمام ملت افغانستان روبرو است. هدف مطلوب هدفی است که در آن اقتدار ملی، آزادی، وحدت ملی، دموکراسی، حفظ و توسعه ارزشهای 18 ساله ما در نتیجه صلح تحکیم شود، نه اینکه خدا ناکرده در خطر بیفتد.

 دا یوه ژمنه ده او نن تاسو ټولو سره شریکه شوې ده او دا زما غوښتنه وه چې د لویې جرګې عظمت ته د حرمت لپاره دوی یوه اعلامیه ورکړي. اعلامیه واضح ده او تاسو سره شریکه شوې ده.

ګرانو وطنوالو!

همدا پرون یولس بجې مې د استرالیا له یو میلیاردر ډاکټر فارسټ سره ویډیويي خبرې درلودې، هغه سخته علاقه لري چې د افغانستان د معادنونو ـ زرغونې انرژۍ ـ او د کرنې په برخه کې پانګونه وکړي. ټاکل شوې هغه د اکتوبر په میاشت کې په خپلې شخصي الوتکه کې کابل ته راشي.

هغه زموږ د خبرو په تائید وویل، افغانستان د طبیعي شتمنیو یوه داسې خزانه ده چې چا لاس نه دی ور وړی، چې د دغې خزانې په راویستو سره به د افغانستان د خودکفايي خوب په واقعیت بدل شي. ډاکټر فارسټ په وروستیو کلونو کې دوه میلیارده ډالره په بېوزلو هېوادونو کې په بلاعوضه خیریه کارونو لګولي دي.

د دغه مثال یادونه ځکه ضرور و چې خپل ملت ته ډاډ ورکړم چې افغانستان به تر اخره د پردیو خیرات او مرستو ته نه وي اوږد کړی. موږ ته په رښتیا هم خدای تعالی لویه شتمني راکړې ده چې که په معقول ډول استخراج شي او سمه استفاده ور څخه وشي موږ خپل اوسنی وضعیت ژر بدلولی شو.

نکته کلیدی صرفه جویی است، از نتیجه سروی هایی که بسیار دقیق و به استناد عکس چشم که کمیسیون محترم اصلاحات اداری انجام داده، هزارها بست خالی وغیرحاضر را پیدا کردیم. امروز به پاس اطفال افغانستان که به زودی به مکتب می آیند، من اعلان می کنم که 15000 بست جدید معلمین استخدام می شوند.  و هم چنین، چون علمای افغانستان وارثین انبیاء هستند برای ما و مخصوصا روند لویه جرگه مشورتی اول را و اولین آتش بس در افغانستان، نتیجه فتوای متفقه علمای افغانستان بود، من امروز اعلان می کنم که 1000 بست به وزارت محترم ارشاد، حج و اوقاف در خدمت علمای کرام قرار گیرد.

او غوښتنه مې داده چې یوه مشترکه کمېټه دې جوړه شي چې زموږ یوه لویه هیله او غوښتنه عملي کړي او هغه داده چې فاصله مکتب و مسجد، فاصله پوهنتون ها و مدارس را ختم کنیم. این کشور اسلامی است، مسلمان هسیتیم، مسلمان بودیم و تا ابد مسلمان خواهیم بود. او جناب استاد له تاسو بیا هدایت غواړو.

له دې کبله زموږ د نن ورځې ملي بحثونه د نولسمې او شلمې پیړۍ سره بنیادي توپیر لري. زموږ د نن ورځې د ملي بحث اساسات جمهوریت ـ ملي وحدت ـ ولسواک نظام لرل ـ د اقتصادي فرصتونو او شتمنیو منصفانه وېش ـ د یو ځواب ورکوونکي نظام تقویه کول او د خپلو معنوي او مادي شتمنیو ساتل دي چې زموږ راتلونکی ثبات تضمینوي. او د ښځو حقوق هېر دې نه شي، که څوک دعوه لري  یک شعر مولانا را برایتان می خوانم:

گفت پیغامبر که زن بر عاقلان

غالب آید سخت و بر صاحب‌دلان

باز بر زن جاهلان چیره شوند

زانک ایشان تند و بس خیره روند

له دې لویه فلسفه څه ده؟ دا زموږ عزت دی، دا زموږ ویاړ دی او دا زموږ تاریخي مولانا دی. ما در قسمت خقوق خواهران خود کدام فیشن را رعایت نمی کنیم. عمیق ترین بحث فرهنگی عرفانی صوفی و اسلامی خود را  و اوج تمدن اسلامی خود را می خواهیم تمثیل کنیم.

موږ واقعي سولې او ثبات ته اړتیا لرو، افغانستان اړتیا لري چې د حرکت مسیر یې صاف او شفاف وي، تر څو زموږ ولس د خپل ځان او مال څخه مطمین اوسي او خپلو اولادونو ته د راتلونکي لپاره پلان او پروګرام جوړ کړي. خوشبختانه زموږ په ټولو ولایتونو کې د بحث اساسي محور بیا ودانول او په خپلو ملي شتمنیو اتکا ده.

زه او صالح صاحب پنځو ولایاتو ته تللي یوو په دې اواخرو کې لوګر، غزني، کاپیسا، نیمروز او سمنګان ته. دې ټولو ولایاتو کې یوه خبره ده، هر څوک غواړي چې موږ جوړ شو، په خپلو پښو ودرېږو، خپلو منابعو ته انکشاف ورکړو او زه واقعا پر دې ویاړم، مشکلات ټولو ته معلوم دي، اما دا ولس واقعا له پولادو نه جوړ دی. اگر سنگ به جای ما می بود می ترقید، اما در اینجا اراده ملی موجود است که ختم بحران چهل ساله را می خواهیم، ختم، ختم، ختم نقطه پایان به این بحران ها.

له استثنا پرته د ټولو ولایتونو او د هېواد د ټولو قومونو اساسي بحث پر همدې دی چې څنګه په ځان بسیا او په خپل ځان اتکا وکړو. ولس امید او لوړې هیلې لري او په دې فکر دی چې څنګه له خپلې مخې څخه شته ابهامات لیرې کړي. په همدې خاطر هم چې هر ګام پورته کوو موږ باید په نهایت کې د یو دولت ملت په توګه واقعي ثبات ته ورسېږو، داسې ثبات چې ټولو ته د منلو وړ وي. او هغه ثبات دادی چې هر افغان د بل افغان مساوي او برابر دی. موږ ټول د یو باغ ګلان یوو، په هره ژبه چې غږېږو هغه زموږ د تاریخ ویاړ او افتخار دی، اما هویت مو یو ملي هویت دی.

یکی از کلانترین دانشمندان فرانسوی که دو دهه را در مطالعه افغانستان سپری کرده بنام شلومبر شی.. به یک چیزی اشاره کرده که کمتر مردم اشاره کرده اند. در دیگر ممالک کوه ها موجب جدایی است. شلومبر شی..  میگوید گوه عظیم هندوکش ستون فقرات وحدت مردم افغانستان است. و همین همیشه هندوکش بزرگ ما را با هم وصل کرده نه فصل. میگویند که کوه به کوه نمی رسد، آدم به آدم می رسد. امروز شما ممثل اراده مردم افغانستان زن و مرد، برابر برادر و خواهر در این تالار بزرگ هستید.

د دې لپاره زما ژمنه وه چې  داسې کار و نه کړم چې لوټه کېږدم او له اوبو تېر شم. زه د لوټو په پلونو باور نه لرم، تر دا اوسه مې ټوله هڅه دا وه او په دې باور یم چې په اوبو کې د لوټې په کېښودو او له اوبو تېریدو باندې زموږ ستونزه نه حل کېږي، موږ باید مستحکم او کلک بنیادونه جوړ کړو.

تا امروز بخاطر صلح من و تیم تصمیم‌گیر به شمول جناب داکتر صاحب در دولت مذاکرات اصولمندانه و ملی را رهبری کرده ایم. از همکارهای برادرهای عزیزم جناب صالح صاحب، دانش صاحب از صمیم قبل تشکر می کنم و از تمام تیم امنیت ملی افغانستان و از ستره محکم ه افغانستان، لوی څارنوالی افغانستان که زحمات نهایت زیاد در راه دفع مشکلات کشیدند

 بسیار اصولمند که در هر قدم آن به تمام منافع ملی فکر کرده‌ایم. صلح ملی هست و ملی خواهد بود. صلح به هیچ صورت موجب تفرقه در این ملت واحد شده نمی تواند. من افتخار دارم که بانی اولین آتش بس سچه و واقعا افغانی بودم که در آن مردم معنای آتش بس را در تمام کشور لمس کردند. او امیدونه پیدا شول.

نن د دې لپاره راټول شوي یوو چې د مذاکراتو او نهايي سولې په قېمت بحث وکړو چې زموږ ملي مصلحت څه دی. ما تاسې سره ژمنه کړې وه چې د هر تفاهم لار به د ملت په شنه او سره کارت ووهم او مخکې به ځم او د ملی شورا د دواړو مجلسونو د حضور مننه کوم. نن د ویاړ او افتخار ځای دی او زیات خوشاله یم چې په خپلې ژمنې مې عمل وکړ .

هیڅ شی له تاسې پټ نه دي او نه به له تاسې پټ پاتې شي. د پخوانۍ مشورتي جرګې نوي فیصده فیصلې مو عملي کړي دي او نن یوې دوه لارې سره مواجه یوو، ځکه مې ولس ته مراجعه وکړه. یو ځل بیا ستاسو له راتګ څخه مننه کوم.

یو ډېر ساده سوال دا دی چې موږ پنځه زره او سل طالب بندیان د خپلو امنیتی او دفاعي ځواکونو او ملکي  افغانانو په بدل کې تبادله او یا مو خوشي کړل، نو دا څلور سوه زندانیانوکې مشکل څه دی؟

دلته باید په ډېر صراحت سره ووایم چې ستونزه په ارقامو کې نه ده، موږ په هغه توافقنامه کې چې د امریکا او طالبانو ترمنځ په دوحه کې لاسلیک شوې وه، طرف نه یوو. په هغه توافقنامه کې ویل شوي دي چې د امریکا متحده ایالات به کوښښ وکړي چې تر پنځه زره پورې طالب زندانیانو خوشي کولو ته زمینه مساعده کړي. بیا تکراروم چې هلته دقیق پنځه زره نه دي یاد شوي بلکې تر پنځه زره پورې یاد شوي او د (تر یا الی) کلمه ډېره جوته یاده شوې ده.

اوس طالبانو د مذاکراتي خلاوو څخه په استفادې دغه پنځه زریز عدد په پنځه زره نومونو او مشخصو څېرو بدل کړی دی. تر اوسه پورې چې موږ هر ګام پورته کړی دی سولې ته زموږ د تعهد او حسن نیت څرګندونه کوي، په داسې حال کې چې موږ د دوحې د توافقنامې په اساس د مذاکراتو د پيل مخکې د زندانیانو خوشې کولو په برخه کې هیڅ تعهد او ژمنه نه وه کړې. خو دا چې بیا مو هم پنځه زره او سل تنه زندانیان خوشي کړل دا سولې او د افغانستان راتلونکی ته زموږ ژمنه او تعهد ثابتوي.

جناب استاد تاسو ته مو په تېره جرګه کې ویلي وي چې هر قدم ضرور وي، موږ به یې اخلو او مشورتې لویې جرګې موږ ته هدایت راکړ چې په بندیانو کار وکړو. زموږ د فیصلو اساس د تېرې مشورتي لویې جرګې غوښتنه وه. او ۴۶۰۰ بندیان د طالبانو له همدې لېست او څېرو نه خوشې شوي او ۵۰۰ نور مو د طالبانو له بندیانو خوشې کړل چې دا ټول افغانستان پورې تړلي دي اوقاضي القضات صاحب او محکمه، لوی څارنوال صاحب، ملي امنیت  دفتر، ملي امنیت دستګاه یو په یو دا کتلي دي ترڅو ثابته شي او جناب ډاکټر صاحب هم په ورځنۍ توګه په دې کې داخل و.یانې هغه څه چې د قانون په چوکاټ کې امکان د لیرې کېدو و ترسره شوي دي .

هر یک از دوسیه های ازین ۴۶۰۰ نفر باتیم طالبان بارها مستندسازی شده، در آن شک و شبه نیست و در عین حال ۵۰۰ نفر دیگر کسانی بودند که باید از تمام افغانستان نمایندگی کنند و این لیست ۵۰۰ نفر را که اعلان کردم، از خاطری است که ۵۰۰۰ نه تنها پوره شود، بلکه ما یک قدم فراتر برویم. نو زموږ له نظره څه چې امکان و د قانون او اصولو په چوکاټ کې موږ قدم اخیستي.

چون نکته کلیدی بحث روی اصولیت است. من هرجایی که رفته‌ام  و با هر افغانی که دیده‌ام، از قانون اساسی به عنوان وثیقه ملی یاد کرده ام. کدام خواهر در کدام نقطه افغانستان همراه تان دیده اند که یاداوری از حقوق بنیادی تان نکند، کدام جوان کدام عالم؟ وثیقه ملی ما قانون اساسی ما است. این کتابچه نیست، دا تګلاره ده، دا اصول دي دا بنسټ دی په دې باندې اباد افغانستان جوړېږي، ازاد افغانستان جوړېږي، پیاوړی او یو موټی افغانستان جوړېږي.

 به اساس قانون اساسی، رهایی این چهارصد زندانی در صلاحیت رییس جمهور افغانستان نیست. صلاحیت های رئیس جمهور افغانستان را قانون جزا محدود ساخته  است. طور مثال، افرادی که به حکم اعدام محکوم اند، صلاحیت رئیس جمهور تنها اینست که حکم اعدام اینها به حبس ابد مبدل شود و اصول شرعی است، وجود دارد. کسانیکه قتل کرده اند و در کمیته تمام این موضوعات تشریح شده میتوانند.

تا رسیدن به اینجا از هفتاد کوتل و هفت خوان رستم گذشته ایم. حال به یک لحظه‌ باریک و حساس نزدیک شده ایم. دایرشدن این لویه جرگه نشان دهنده تعهد ما و تیم ما به تطبیق قانون اساسی است. در این جای هم باید شک نباشد که قانون اساسی افغانستان برای یک حالت صلح‌آمیز و با ثبات ساخته شده است و ما امروز بدبختانه این دو نعمت الهی را نداریم، دریای خون جریان دارد.

کدام کسی است درین تالار که صدمه ندیده باشد، داغ نداشته باشد. ما یک ماحول مشکل داریم و در زیر این ساحه ماحول، باید تصمیم بگیریم. فیصله ها دشوار خواهد بود، اما جز به دست راست یا دست چپ یا دوراهی، راهی سوم نیست، وقت تصمیم است، این چهار صد نفر دوسیه های سنگین دارند.

د طالبانوژمنه څه ده، طالبانو ژمنه کړې ده چې که دغه څلور سوه زندانیان خوشې شي، دوی به په درې ورځو کې دولت سره مخامخ مذاکرات پیل کړي او د مذاکراتو اوله موضوع به د تلپاتې اوربند په سر موافقې ته رسېدل وي. تکرار می کنم، بعد از اینکه ۴۶۰۰ نفر تکمیل شد و به ما قبلا اطمینان داده شده بود که همین آخرین چیز است که از نگاه قانون ممکن است، راه بدیل پیدا خواهد شد. طالبان گفتند، در صورتی که ۴۰۰ نفر رها شوند، سه روز بعد از امروز مذاکرات رسمی با هئیت مذاکره کننده ما و طالبان انشاالله تعالی شروع خواهد شد.

در عین حال تهدید کرده اند که اگر اینها رها نشوند، نه تنها به جنگ و خشونت خویش دوام خواهند داد بلکه آن را افزایش خواهند داد. دغه دوه لارې دي. ما به خاطر دورسازی بار ملامت از گردن جمهوری اسلامی افغانستان، لبیک گفتن به ارشادات دین مبین اسلام و آرزوی سراسری مردم افغانستان، گام‌های بزرگ و عملی گذاشته‌ایم. با آنهم در نقطۀ رسیده‌ایم که دو راهی است. شکست این بنبست و انتخاب درین دو راهی، بدون مشوره با ملت مصلحت نیست، زیرا از حیطه صلاحیت رییس جمهور بیرون است.

به شجاعت نیروهای امنیتی و دفاعی افتخار میکنم و می‌نازم که توانسته اند از حاکمیت دولتی و نظام دفاع جانانه نمایند. په همدا رقم ولسونو باندې نازېږم چې د افغانستان هرې برخې او هرې لوېشت خاورې څخه یې په جرئت دفاع کړې او په جرئت ودرېدلي دي، د خوشحال خان په وینا:

لا تراوسه یې ماغزه په کرار نه دي

چا چې ماسره وهلی سر په سنګ دی

انشاالله و تعالی دا ولس به همېشه ژوندی وي.

د مشورتي لویې جرګې محترمو غړو او د ملت درنو استازو، خویندو، وروڼو او ټولو وطنوالو!

ستاسو د نن او سبا ورځې تصمیم ډېر مهم دی. زه  ستاسې هر یو په درایت او وطن دوستۍ باور لرم. تاسو ټول د افغانستان رښتینې لوڼه او زامن یاست. په دې هم زه باورمند یم چې په افغانستان کې جمعي عقل همېشه له فردي عقل پوخ دی او حدیث نبوي چې امت به یې په اجماع کې اشتباه ونه کړي پر دې باندې هم د زړه له کومې باورمند یم.

د بین الملي ټولنې هیله دا ده، څومره ژر چې تاسې تصمیم ونیسئ، بهتر دی، غوره به وي چې تصمیم نن یا سبا له خیره ونیسئ، ترڅو د افغانستان د اسلامي‌ جمهوری دولت او طالبانو ترمنځ مخامخ بین الافغاني مذاکرات پیل شي. په خپله وطني مینه او وطنپرستانه احساس خپل کار پیل کړی.

تر دې زیات د ډموکراسۍ او ولسواکۍ تمرین او تمثیل امکان نه لري.  نن د افغانستان کوچی، دیشین، ښاري، مېرمن، عالم ټول په دې تلاش کې دي. پنځه ویشت قشره یاست د هر یوه نوم نه اخلم. له ګوټ ګوټ د افغانستان نه راغلي یاست. تله ستاسې په لاس کې ده، تصمیم دروند دی، مګر دېته ستاسوکافي عقل او تجربه شته او جناب ډاکټر صاحب به هم ستاسو مرستندوی وي.

به فضل خدواند ملت ما دولت قوی میخواهد و دولت به محور مردم می چرخد و حضور شما این ادعای مرا به صورت واضح تمثیل می‌نماید. متاسفانه در طول تاریخ کشور ما شاهد فروپاشی ها و سقوط دولت‌ها بوده است، اما هیچ دسیسه و توطیه خارجی نتوانسته است، اساسات ملت بودن ما را ضعیف بسازد. همیشه تحت بیرق اسلام و با تمثیل وحدت ملي، ما توطیه ها را ناکام ساختیم. دیگران سر افغان بودن ما تصمیم گرفته نمی توانند. وحدت ملی ما کلانترین سرمایه ما است و اعتماد ما سر ملت ما، همه ما را باهم مرتبط میسازد.

حالا جمع شده‌ایم که خواب‌های شومی را که دیگران برای ما دیده اند، با خاک یکسان سازیم و پایه‌های نظام را بیشتر مستحکم سازیم تا که از دایره باطله تاریخ بیرون شویم و ثبات واقعی را ایجاد نماییم.

جمهوریت ظرف خیلی بزرگ است. ظرفیت خیلی بزرگ است. این ظرف می‌تواند بیشتر از امروز کثرتگرا باشد و توان جذب و ادغام را داشته باشد. اما هیچ گروه و هیچ نوع دیگر نظام توانایی جذب جمهوریت را ندارد. یکی از توصیه‌های لویه جرگه قبلی این بود که باید از جمهوریت و قانون اساسی صیانت صورت گیرد. با تمام تردیدسازی‌ها و شک اندازی‌های که دیگران کردند، قانون اساسی را تطبیق کرده و انتخابات را انجام دادیم.

طالبان د دې ټولنې یو واقعیت دي، د هیواد د ثبات لپاره زموږ مسوولیت دی چې یوه سیاسي حل لاره پیدا کړو او وینه ختمه کړو. لېوال صاحب په ایران کې زموږ سفیر یو شعر لري.

هله جومات مو مناره نه لري

په کې ماشوم څونډی سپاره نه لري

هله میله د راکټ کور نه راوړه

ورانه دېره مو کټاره نه لري

راشه دا لس گوتې کړو لس بزغلي

د زړه پر للمه چې باران ووري

که له آسمانه څاڅکي نه پریوتل

اوبه به ورکړو اوښکې څاڅکي څاڅکي

د ټوپک ماته شپیلۍ وشرنگوه

د توت پر شنه څانگه یې ونڅوه

چې ښوونځي ته ترې ټالۍ جوړه کړو

هله گولۍ د ټانگ راوځړوه

دا د وطن ارزو ده. راشئ چې دا ارزو عملي کړو او جنبه ورکړو.

وطن پدیدۀ عزیزتر از جان ما است، پس برای عزت او جان سپردن برای اکثریت این ملت بحث تازه نیست. خلک وایي چې ځان نه وي جهان دې نه وي. ما همېشه ویلي که افغانستان نه وي، ځان دې نه وي. از همه ولایات من خاطرات نهایت خوب دارم، اما تکرار نمی کنم. این ملت در یک بحث آزاد است. خواهر گرامی ما حق دارد که شما را قناعت بدهند یا شما او را قناعت بدهید، اما ضرورت است که جرگه با نظم برگزار شود.

زموږ د نن ورځې روایت د دیکتاتورۍ ـ تحمیل ـ امتیاز طلبۍ او زیاده خواهۍ څخه د نجات روایت دی. د دغه عظیم ملت غیرت او بصیرت ته سلام چې هیڅ بهرنۍ دسیسې ونشوای کړای دا ملت ترغیب کړي چې له مرکزه ځان جلا وګڼي او د تجزیې په فکر کې شي. خپلې خاورې سره د دغه عظیم ولس دا ډول د تعلق احساس زموږ لویه ملي سرمایه ده.

زموږ ملت چې کومې غوښتنې لري په ځانګړي ډول د اقتصادي پرمختګ او سوکالۍ لپاره هغه ټولې منطقي او پرځای دي. دا به انشاالله تعالی ټولې ترسره شي. کندو کوچنی دی، اما په ترتیب به انشاالله و تعالی کارونه ترسره شي.

برگزاری و تنظیم این لویه جرگه در مدت چهار روز و بحث بالای مساله مهم و حیاتی کشور، بیانگر ظرفیت، توانایی و اراده محکم جمهوری اسلامی افغانستان برای صلح و مشورت با ملت است.

به تصمیم و فیصله شما باور کامل داریم که انشاالله به خیر و فلاح کشور می باشد. حالا از حضور شما اجازه می خواهم و در روز پایانی لویه جرگه باز هم به حضور شما خواهم رسید. تشکر از همه شما.

تل دې وي افغانستان

یشه سن افغانستان

زنده باد افغانستان

موفق باد لویه جرگه مشورتی ملی ما

 

 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
خلیلزاد: لویه جرګه دسولې دمخامخ خبرو پروړاندې وروستی خنډ لرې کوي
منبع : د آزادی رادیو             تاریخ: 8/8/2020
 

دافغانستان دسولې لپاره دامریکا ځانګړی استازی وايي، مشورتي لویه جرګه یو تاریخي فرصت دی چې دسولې دمخامخ خبرو په وړاندې به وروستی خنډ لرې کړي.

زلمي خلیلزاد نن سهار پرخپله ټویټرپاڼه ولیکل چې له جرګې نه یوه مثبته نتیجه ترلاسه کول دتاوتریخوالي دکمښت او دبین الافغاني خبرو دژر تر ژره پیل په معنا ده.

خلیلزاد هیله څرګنده کړې چې دجرګې ګډونوال خپلو بحثونو کې بریالي شي او له ګډونوالو یې غوښتنه کړې چې دهغو کسانو په وړاندې ودرېږي چې اوسنی حالت غواړي او سولې ته درسېدو لاره پیچلې کوي.

دامریکا دبهرنیو چارو وزارت هم په یوه خبرپاڼه کې دجرګې رابلل ستایلي او ویلي یې دي، دوی پوهېږي چې ګډونوال به یې دپاته طالب زندانیانو پرخوشې کېدو مصلحت وکړي. دا جرګه چې نن ددریو ورځو په مخه پيلېږي، شاوخوا درې زره کسان په کې برخه اخلي. 

 

 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
غني: دسولې مشورتي جرګه سختې پرېکړې مخ کې لري
منبع : د آزادی رادیو             تاریخ: 8/8/2020
 

ولسمشر محمد اشرف غني نن دسولې مشورتي لویه جرګې په پرانیستونکې وینا کې وویل چې دا جرګه سختې پرېکړې مخ کې لري.

هغه وویل دطالبانو ۴۰۰ بندیان چې جرګه به‌یې دخلاصون په اړه بحث کوي درنې دوسیې لري او دی یې دخوشې کولو صلاحیت نه ‌لري. افغان ولسمشر وویل یوازې دوه لارې موجودې دي.

هغه زیاته کړه: "طالبانو ژمنه کړې که دغه ۴۰۰ زندانیان خوشې شي دوی به په درې ورځو کې دولت سره مخامخ مذاکرات پيل کړي او دمذاکراتو اوله موضوع به د تلپاتې اوربند په سر موافقې ته رسېدل وي، په عین حال کې یې تهدید کړی که دا (بندیان) خوشې نه ‌شي نه ‌یوازې جنګ او تاوتریخوالي ته دوام ورکوي، بلکې لا یې زیاتوي."

دطالبانو دسیاسي دفتر ویاند سهیل شاهین نن آزادي راډیو ته وویل چې ۴۰۰ طالب بندیان باید دمستقیمو خبرو دژر پیل لپاره ددې جرګې له دایرېدو پرته خوشې شوي وی. دسولې مشورتي لویه جرګه نن ددرېیو ورځو په مخ پیل شوې چې مشري یې دملي مصالحې عالي شورا رئیس عبدالله عبدالله ته سپارل شوې ده.

                       

 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
مرګ پر پاکستان، هلمند کې دپاکستان پر ضد پراخ لاریون
منبع : خبریال دات کام             تاریخ: 8/8/2020
 
 
 
هلمند کې دمدني ټولنې له لوري دپاکستان پر ضد پراخ لاریون راوتلی وو او دپاکستان دبشر ضد کړنې یې وغندلې. دا لاریون دهلمند دمدني ټولنې مشر اختر محمد بادیزي له لوري په لاره اچول شوی وو، چې دهلمند دیني عملؤو، قومي مشرانو، سپین ږیرو، ځوانانو او ماشومانو په کې ګډون کړی وو. ددوی دپاکستان بشر ضد کړنې وغندلې او ددوښمن هېواد پاکستان پرضد یې نعرې وکړې.

ددې لاریون پرلاره اچوونکي او سر لاري اختر محمد بادیزي پاکستان دوښمن، ترهګر، ظالم او د بشر حقونو ضد هېواد یاد کړ او له افغان حکومت یې وغوښتل چې د پاکستان هېواد سره هر ډول ناورین او کړکېچ ته سمه د حل لار پیدا کړي. دلاریون بل ګډونوال او مدني فعال محمد جامع وویل، چې د پاکستان د ظالمانه کړنو پر وړاندې به په ڼول هېواد د دوښمن هېواد پاکستان پر ضد غږونه پورته کوي.

لاریون کوونکي دهلمند دبېلابېلو ولسوالیو څخه را ټول شوي وو او دهلمند مرکز لښکر ګاه ټول ښار کې یې پیاده لاریون وکړ او په نورو هېوادوالو یې هم غږ وکړ چې دپاکستان دوښمن هېواد پرضد را پاڅیږي. دوی دلاریون په ترڅ کې دپاکستان هېواد بیرغ سره کرښه کش کړه او بیرغ ته یې اور ورته کړ، دمرګ پرپاکستان او مرګ پرپنجاب شعارونه یې ورکړل. دوی له نړیوالې ټولنې وغوښتل چې دافغانستان او پاکستان هېوادونو دسیاسي ستونزو ترمنځ منځګړیتوب وکړي او ددې په حل کې دې مرسته وکړي.

دا لاریون دهلمند دولسونو له لوري د تېرې اوونۍ لوی اختر په شپه دکندهار په سپین بولدک کې دپاکستان پوځ دتېري او برید په غبرګون را وتلی وو، چې دپاکستاني پوځ په ډزو کې ملکي وګړو ته درنه مرګه ژوبله واوښته. بل پلو بیا پر افغان خاوره دپاکستان دبرید په اړه دڅېړنو لپاره دټاکل شوي پلاوي درې ورځنۍ څېړنې پای ته رسېدلي. پلاوي که څه هم په ښکاره دڅېړنو پایلې له رسنیو سره نه دي شریکې کړي خو وايي، دتېرې اوونۍ پنجشنبې برید دپاکستان دبد نیت یوه بېلګه ده.

پر سپین بولدک ولسوالۍ د پاکستاني ځواکونو دبریدونو او وروسته ددواړو لوریو ترمنځ دجګړې په اړه دڅېړنو لپاره دکابل څخه یو پلاوی راغلی دی. دملي امنیت شورا مرستیال ډاکټر صدیق الله فهیم چې دیاد پلاوي مشري يې په غاړه لرله په ښکاره یې دپایلو څېړنې له رسنیو سره شریکې نه کړې خو وايي، پرافغان خاوره بریدونه دپاکستان د بد نیت یوه بېلګه ده. په همدې حال کې دملي دفاع وزارت استازی وايي، پرسپین بولدک دبریدونو پرمهال دپاکستان پروړاندې افغان ځواکونو په پوره مېړانه دفاع کړې.

اقبال عالي نادري وايي، پر ډېورنډ کرښه دپاکستاني ځواکونو هېڅ یو برید به بې ځوابه نه پرېږدي او دپاکستاني ځواکونو دهر بالمثل عمل ځواب ته هر وخت دچمتوالي حالت کې دي. خو دکندهار اوسېدونکي بیا دپاکستان له لوري پره ډېورنډ کرښه د اغزن سیم غځولو او پرافغان خاورې بریدونو ته دافغان حکومت پر پڅ دريځ نيوکه کوي. دوی وايي، حکومت اړ دی، چې ددغه ډول دريځ په اړه ولس ته وضاحت ورکړي.

 

 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
جنگ راه حل نیست
منبع : باختر             تاریخ: 8/8/2020
 

افغانستان در مرحله حساس تاریخی قرار دارد، نمایندگان مردم در کابل گردهم آمده اند که نظام را برای عبور از این مرحله مشورت دهند و پله از پنجره بسته صلح را باز کنند. سال هاست در افغانستان جنگ ادامه دارد، سال هاست مردم افغانستان در این جنگ کشته می شوند، سال هاست که زنان افغان بیوه می شوند، سال هاست هر روز به شمار یتیمان در این سرزمین افزوده می شود و سال هاست که در این وطن آبادی ها ویران می شود.

به گفته استاد سیاف اگر جلو سیلاب جاری خون در کشور گرفته شود، نام آنانی که در این مسیر زحمت کشیده اند، از منافع شخصی، قومی گروهی و حزبی خود فقط به نام ملت افغانستان صرف نظر کرده اند، ثبت تاریخ پر از ماجرای افغانستان می شود. پروفیسور سیاف در جرگه مشورتی به رئیس جمهوری گفت: در کشور آبادی های زیاد کردی، بند ها را اعمار کردی جلو آب های را که به کشور های بیگانه می رفت گرفتی و اگر توانستی سیلاب خون را که در کشور جاریست مهار کنی، نامت در تاریخ ثبت خواهد شد.

دقیقاً چنین است. مردم صلح می خواهند، مردم می خواهند، جلو سیلاب خون در کشور گرفته شود، اما جنگ افغانستان دارای دو طرف نیست، طرف هاست. باید طرف های شامل در منازعه بدانند که جنگ راه حل نیست و باید به این زخم خونین مرهم تفاهم گذاشته شود و افغانان بدانند که منافع ملی شان بیشتر در صلح قابل دسترس است. دولت از آغاز فریاد زد که سیلاب خون را قطع کنید، مصالحه اعلام کرد، آتش بس یک جانبه اعلام کرد، اما این گروه های مخالف مسلح بودند به همه اقدامات خیرخواهانه دولت پاسخ منفی دادند به کشتن و بستن در افغانستان ادامه دادند.

به هر حال اکنون فرصت صلح میسر شده است باید تمام طرف ها از این فرصت به نفع مردم رنجدیده افغانستان استفاده کنند. نشود با رهایی زندانیان بازهم تنور جنگ در کشور گرمتر از گذشته شود.

پروفیسور سیاف: مرد کسی است که خون ریزی را توقف دهد

لویه جرگه مشورتی صلح به ریاست موقت پروفیسورعبدالرب رسول سیاف عالم متبحرو رهبر جهادی امروز در کابل به کار خود آغاز کرد. به گزارش آژانس باختر، پروفیسور سیاف در آغاز جلسه در صحبت مختصر گفت که زمانی آن فرارسیده است تا خون ریزی در کشور قطع شود و مرد کسی است که خون ریزی را توقف دهد. او از نمایندگان مردم در جرگه خواست که با مشوره های خود راه رسیدن به صلح را هموار کنند.
در پایان سخنرانی او، داکتر عبدالله عبدالله را به عنوان رئیس جرگه مشورتی صلح معرفی کرد. جرگه مشورتی صلح با حضور 3200 نماینده از 34 ولایت کشور برگزار شد که از جمله 720 تن آنان را زنان تشکیل می دهد.

 

 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
یک شرکت استرالیایی برای سرمایه گذاری در افغانستان علاقمندی نشان داده است
منبع : رادیو آزادی             تاریخ: 8/8/2020
 
 

ریاست جمهوری افغانستان می‌ گوید که یکی از شرکت ‌های بزرگ استرالیا برای سرمایه گذاری در بخش ‌های معادن و انرژی قابل تجدید در افغانستان علاقمندی نشان داده است.

در خبرنامۀ ارگ گفته شده است که اندریو فوریست، رئیس شرکت فورتسیکو میتل گروپ در دیدار با رئیس جمهور محمد اشرف غنی از طریق ویدیو کنفرانس به روز پنج ‌شنبه گفت که این شرکت در بخش‌ های استخراج معادن و انرژی قابل تجدید از تجارب خوبی برخوردار است و در کشور های که ظرفیت تولید بهتر انرژی قابل تجدید را دارند سرمایه گذاری می‌ کند.

به اساس خبرنامه، آقای غنی به رئیس این شرکت دربارۀ فرصت‌ های سرمایه گذاری در سکتور معادن و در بخش انرژی قابل تجدید به خصوص تولید انرژی از منابع آبی و آفتابی در افغانستان معلومات داد.

رئیس این شرکت استرالیایی گفته است که هیئتی را به زودی به افغانستان خواهد فرستاد تا ارزیابی هایش را در زمینۀ کار مشترک آغاز کند. 

 

 
برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
داسلامي جمعیت ګوند جلا شویو ډلو دمشورتي لویې جرګې څخه ملاتړ او مخالفت اعلان کړ
منبع : تاند             تاریخ: 8/8/2020
 
داسلامي جمعیت ګوند له یو بل تازه جلا شویو ډلو عطاء محمد نور او صلاح الدین رباني دبېلا بېلو اعلامیو په خپرولو سره د مشورتي لویې جرګې له جوړېدو ملاتړ او مخالفت ښودلی دی. عطاء محمد نور دجرګې له جوړېدو ملاتړ ښودلی او سولې ته درسېدو لپاره یې دټولو کېدونکو هڅو ملاتړ کړی دی.

دښاغلي نور په اعلامیه کې راغلي باوري دی چې په دغه جرګه کې به په مهمو او ملي مسایلو بحث او خبرې کېږي او همدارنګه د۴۰۰ طالب زندانیانو دبرخلیک په اړه به پرېکړه کېږي. صلاح الدین رباني بیا په خپله اعلامیه کې ویلي چې دغه جرګه جعلي او هېڅ قانوني مشروعیت نه لري.

په کابل کې ټولو بهرینو سفارتونو، دافغانستان لپاره دمتحده ایالاتو ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد، دامریکا دبهرنیو چارو وزارت او پخواني ولسمشر حامد کرزي هم دمشورتي لویې جرګې څخه خپل ملاتړ اعلان کړی دی. دوی ټولو دځانګړو اعلامیو په خپرولو سره ویلي هیله لري چې ددغې جرګې غړي دسولې پروسې پروړاندې خنډونه لرې او دبین الافغاني مذاکراتو ژر پیلېدو ته لاره هواره تر څو افغانان تلپاتې سولې ته ورسېږي.

دمشورتي لویې جرګې دجوړېدو کمیسیون وايي، دجرګې ټول غړي له ولایتونو کابل ته رسېدلي او جرګه به نن له غرمې مخکې دولسمشر غني په وینا پیل شي. ټاکل شوې دجرګې مشري به دملي روغې جوړې دعالي شورا مشر عبدالله عبدالله پرغاړه واخلي.